بستن
0 محصول
مشاهده سبد خرید
اصول روشن و خاموش کردن ماشین اتوماتیک در سال 1405
گیربکس رضا
1405-06-03
بسیاری از رانندگان فکر میکنند رانندگی با خودروی اتوماتیک فقط در قرار دادن دنده روی حالت D و فشردن پدال گاز خلاصه میشود. همین نگاه سادهانگارانه باعث شده تا خیلی از افراد، ماشین اتوماتیک را دقیقاً مثل یک خودروی دندهای قدیمی روشن و خاموش کنند؛ یعنی سوار شوند، استارت بزنند و بلافاصله حرکت کنند، یا به محض رسیدن به مقصد، موتور را خاموش کنند.
اگر شما هم این عادتها را دارید، متأسفانه در حال نابود کردن قطعات گرانقیمت ماشینتان هستید. در این مقاله میخواهیم یک بار برای همیشه، روش درست و اصولی استارت زدن و خاموش کردن خودروهای اتوماتیک (بهویژه مدلهای توربوشارژ) را بررسی کنیم تا با دو ترفند بسیار ساده، جلوی هزینههای سنگین تعمیرات را بگیرید
پیشنهاد ویژه: این ویدیوی کوتاه را از دست ندهید!
برای درک بهتر و عملیترِ نکاتی که در ادامه مقاله میخوانید، تماشای این ویدیوی کوتاه و کاربردی را به شما پیشنهاد میکنیم. 👇
استارت زدن ماشین اتوماتیک: چرا نباید بلافاصله حرکت کنیم؟
یکی از بدترین ظلمهایی که میتوانید در حق موتور و گیربکس ماشینتان بکنید، حرکت کردن بلافاصله بعد از استارت زدن در اول صبح است. وقتی ماشین ساعتها خاموش بوده، تمام روغنِ موتور و گیربکس به پایینترین نقطه (کارتل) برگشته است. وقتی استارت میزنید، اویلپمپ زمان نیاز دارد تا این روغن را با فشار به تمام قطعات، مجاری و شیربرقیهای گیربکس برساند.
افت دور موتور؛ نشانه طلایی برای حرکت
وقتی در ابتدای صبح ماشین را روشن میکنید، اگر به عقربه دور موتور (RPM) دقت کنید، میبینید که بالاتر از حد معمول (مثلاً روی ۱.۵ یا ۲) قرار دارد. کامپیوتر خودرو (ECU) عمداً دور موتور را بالا میبرد تا موتور سریعتر گرم شود و روغن با سرعت بیشتری به جریان بیفتد.
قانون طلایی این است: هیچوقت تا زمانی که دور موتور پایین نیامده، حرکت نکنید. معمولاً حدود یک دقیقه زمان میبرد تا عقربه دور موتور افت کند و به زیر عدد ۱ (حدود ۸۰۰ دور در دقیقه) برسد. این همان لحظهای است که ماشین به شما میگوید: «من برای حرکت آمادهام!»
خداحافظی با تقه زدن گیربکس در اول صبح
خیلی از مالکان خودروهای اتوماتیک شکایت دارند که وقتی صبحها دنده را از حالت P به D یا R میبرند، گیربکس یک لگد یا «تقه» شدید میزند. دلیل این اتفاق، خرابی گیربکس نیست؛ دلیلش عجله شماست! وقتی دور موتور هنوز بالاست و شما دنده را درگیر میکنید، فشار هیدرولیک داخل گیربکس به شدت بالاست و درگیری کلاچها با ضربه همراه میشود. با همان یک دقیقه صبر کردن و افت دور موتور، تعویض دنده کاملاً نرم و بدون تقه انجام خواهد شد.
خاموش کردن ماشین اتوماتیک: اشتباهی که توربو و گیربکس را کباب میکند!
اکثر افراد میدانند که موتور در ابتدای صبح نیاز به گرم شدن دارد، اما کمتر کسی میداند که موتور و گیربکس بعد از یک رانندگی طولانی، نیاز به «خنک شدن» دارند. وقتی بعد از رانندگی در ترافیک سنگین، رانندگی پرفشار یا طی کردن یک سربالایی طولانی به مقصد میرسید، دمای روغن موتور و روغن گیربکس در بالاترین حد ممکن قرار دارد.
اهمیت درجا کار کردن موتور قبل از خاموش کردن
اگر به محض توقف، موتور را خاموش کنید، چه اتفاقی میافتد؟ واترپمپ و اویلپمپ از کار میافتند. در نتیجه، روغنی که به شدت داغ است، داخل مجاری موتور و گیربکس ساکن میماند و اصطلاحاً آنجا میپزد. این شوک حرارتی باعث از بین رفتن خاصیت روانکاری روغن و استهلاک شدید قطعات داخلی میشود.
بهترین کار این است که پس از رسیدن به مقصد (مخصوصاً بعد از رانندگیهای سنگین)، اجازه دهید ماشین چند دقیقه در حالت درجا کار کند. این کار باعث میشود روغن و مایع خنککننده به گردش خود ادامه دهند و دمای قطعات به صورت تدریجی و ایمن پایین بیاید.
چرا خودروهای توربوشارژ حساسترند؟
اگر ماشین شما به موتور توربوشارژ مجهز است (مثل بسیاری از خودروهای چینی و مدرن بازار)، این قانون برای شما حیاتیتر است. توربینِ سیستم توربوشارژ با دورهای بسیار بالا (گاهی تا ۱۰۰ هزار دور در دقیقه) میچرخد و حرارت وحشتناکی تولید میکند.
خنککاری و روانکاری شفت این توربین مستقیماً توسط روغن موتور انجام میشود. خاموش کردن ناگهانی موتور باعث میشود گردش روغن متوقف شود، در حالی که توربین هنوز از شدت گرما سرخ است! این کار باعث سوختن روغن در مجاری توربو و در نهایت خرابی کامل و پرهزینه توربوشارژر میشود. بنابراین در ماشینهای توربو، درجا کار کردن قبل از خاموش شدن، یک «باید» است، نه یک پیشنهاد.
خلاصه: یک روتین ساده برای افزایش طول عمر خودرو
برای اینکه درگیر تعمیرگاه و هزینههای نجومی نشوید، کافی است این دو عادت ساده را به روتین رانندگی خود اضافه کنید:
۱. صبحها هنگام روشن کردن: حدود یک دقیقه صبر کنید تا دور موتور پایین بیاید و روغن در گیربکس بچرخد، سپس دنده را درگیر کنید تا گیربکس تقه نزند.
۲. هنگام رسیدن به مقصد: بلافاصله سوییچ را نبندید. اجازه دهید ماشین یک تا دو دقیقه درجا کار کند تا دمای روغن و سیستم توربوشارژ بهآرامی پایین بیاید.
پرسشهای متداول (FAQ)
۱. آیا در تابستان هم باید موقع روشن کردن ماشین صبر کنیم تا دور موتور پایین بیاید؟
بله. افت دور موتور فقط برای گرم شدن قطعات فلزی نیست، بلکه برای رسیدن روغن به تمام شیربرقیها و صفحات گیربکس است. حتی در چله تابستان هم وقتی ماشین چند ساعت خاموش بوده، روغن به کارتل برگشته و برای پمپاژ مجدد و تنظیم فشار هیدرولیک گیربکس، به آن یک دقیقه زمان نیاز است.
۲. چرا وقتی دور موتور بالاست و دنده را روی D میگذارم ماشین لگد میزند؟
چون در دور موتور بالا، پمپ روغن گیربکس فشار بسیار زیادی تولید میکند. وقتی در این فشار بالا دنده را درگیر میکنید، صفحات کلاچِ داخل گیربکس با ضربه به هم میچسبند که این ضربه به صورت یک «تقه» در اتاق خودرو احساس میشود. صبر کردن تا افت دور موتور این مشکل را کاملا حل میکند.
۳. بعد از رانندگیهای کوتاه داخل شهر هم باید موقع خاموش کردن صبر کنیم؟
اگر رانندگی شما کوتاه، با سرعت پایین و بدون فشار (مثل رفتن به سوپرمارکت محله) بوده است، نیازی به صبر کردن طولانی نیست و چند ثانیه مکث کافی است. اما اگر در ترافیک سنگین بودهاید، سربالایی رفتهاید یا در بزرگراه با سرعت بالا رانندگی کردهاید (مخصوصاً با ماشین توربو)، حتماً باید یک تا دو دقیقه به ماشین اجازه دهید درجا کار کند.
۴. ماشین من توربوشارژ نیست و تنفس طبیعی است؛ آیا باز هم خاموش کردن ناگهانی ضرر دارد؟
بله. درست است که حساسیت موتورهای تنفس طبیعی (بدون توربو) کمتر است، اما گیربکس اتوماتیک شما همچنان پس از رانندگی پرفشار داغ میشود. درجا کار کردن قبل از خاموش شدن، به خنک شدن روغن گیربکس کمک کرده و عمر شیربرقیها (سلونوئیدها) را به شکل چشمگیری افزایش میدهد.
