اهمیت تعویض روغن گیربکس اتوماتیک

گیربکس اتوماتیک یکی از پیچیده‌ترین و حساس‌ترین بخش‌های خودرو است که عملکرد صحیح آن به روانکاری مناسب بستگی دارد. روغن گیربکس نه‌تنها وظیفه‌ی روانکاری قطعات داخلی را بر عهده دارد، بلکه از دمای بیش‌ازحد گیربکس جلوگیری کرده و باعث انتقال صحیح نیرو بین دنده‌ها می‌شود. با گذشت زمان، این روغن خاصیت خود را از دست می‌دهد و ممکن است به علت آلودگی یا کاهش کیفیت، عملکرد گیربکس را تحت تأثیر قرار دهد. عدم تعویض به‌موقع روغن گیربکس می‌تواند منجر به مشکلاتی مانند اختلال در تعویض دنده، سایش قطعات داخلی و در نهایت، هزینه‌های سنگین تعمیر شود.

در این مقاله، بررسی می‌کنیم که چگونه می‌توان تشخیص داد که روغن گیربکس اتوماتیک نیاز به تعویض دارد و چه اقداماتی برای نگهداری بهتر این بخش از خودرو باید انجام داد.

وظایف روغن گیربکس در خودروهای اتوماتیک

روغن گیربکس اتوماتیک (ATF – Automatic Transmission Fluid) نقش کلیدی در عملکرد صحیح و طول عمر گیربکس خودرو دارد. این روغن وظایف متعددی را بر عهده دارد که در ادامه به مهم‌ترین آن‌ها اشاره می‌کنیم:

۱. روانکاری قطعات متحرک گیربکس

درون گیربکس اتوماتیک، قطعات متحرک زیادی وجود دارند که در تماس مداوم با یکدیگر هستند. روغن گیربکس با ایجاد یک لایه روان‌کننده، اصطکاک بین این قطعات را کاهش می‌دهد و از سایش زودرس و آسیب به چرخ‌دنده‌ها، یاتاقان‌ها و سایر اجزا جلوگیری می‌کند.

۲. خنک‌کنندگی و کنترل دما

عملکرد گیربکس باعث ایجاد گرما می‌شود و افزایش بیش از حد دمای آن می‌تواند به قطعات داخلی آسیب برساند. روغن گیربکس نقش مهمی در جذب و انتقال گرما دارد و به خنک‌سازی گیربکس کمک می‌کند. اگر روغن کیفیت خود را از دست دهد، ممکن است گیربکس بیش از حد داغ شده و عملکرد آن مختل شود.

۳. انتقال نیرو و کمک به تعویض دنده‌ها

یکی از وظایف اصلی روغن گیربکس در خودروهای اتوماتیک، کمک به فرآیند تعویض دنده است. این روغن در کنار کلاچ‌های هیدرولیکی و تورک کانورتر (Torque Converter) نقش مهمی در انتقال نیرو ایفا می‌کند. اگر کیفیت روغن کاهش یابد، تعویض دنده‌ها به‌درستی انجام نمی‌شود و راننده متوجه تأخیر، ضربه یا لغزش دنده‌ها خواهد شد.

برای آشنایی بیشتر با نحوه عملکرد دنده‌ها و معنای حروف دنده اتوماتیک، می‌توانید مقاله معنی حروف دنده اتوماتیک مطالعه کنید.

۴. جلوگیری از زنگ‌زدگی و خوردگی قطعات داخلی

روغن گیربکس دارای ترکیباتی است که از تشکیل زنگ‌زدگی و خوردگی روی قطعات داخلی جلوگیری می‌کند. در صورت کهنه شدن یا آلودگی روغن، این خاصیت کاهش می‌یابد و ممکن است قطعات فلزی در معرض فرسایش و آسیب قرار بگیرند.

۵. تمیزکاری و حذف آلودگی‌ها

در حین عملکرد گیربکس، ذرات ریز فلزی و آلودگی‌هایی ناشی از اصطکاک قطعات ممکن است وارد روغن شوند. روغن گیربکس دارای افزودنی‌هایی است که این آلودگی‌ها را به خود جذب کرده و از ایجاد رسوبات مضر در داخل گیربکس جلوگیری می‌کند. اما با گذشت زمان، روغن اشباع‌شده و دیگر قادر به حفظ این خاصیت نخواهد بود.

با توجه به این وظایف حیاتی، واضح است که کیفیت و سطح مناسب روغن گیربکس تأثیر مستقیمی بر عملکرد خودرو دارد. در بخش بعد، نشانه‌هایی را بررسی می‌کنیم که نشان می‌دهند روغن گیربکس نیاز به تعویض دارد.

چطور بفهمیم روغن گیربکس اتوماتیک نیاز به تعویض دارد؟

علائم نیاز به تعویض روغن گیربکس اتوماتیک

روغن گیربکس اتوماتیک پس از مدتی استفاده، خاصیت روانکاری و خنک‌کنندگی خود را از دست می‌دهد و ممکن است آلوده به ذرات فلزی و رسوبات شود. این وضعیت می‌تواند عملکرد گیربکس را تحت تأثیر قرار دهد و حتی به قطعات داخلی آسیب بزند. در ادامه، مهم‌ترین نشانه‌هایی که حاکی از نیاز به تعویض روغن گیربکس هستند را بررسی می‌کنیم.

۱. تغییر رنگ و بوی روغن

روغن گیربکس سالم معمولاً رنگی شفاف و مایل به قرمز دارد. با گذشت زمان و افزایش آلودگی، رنگ آن به قهوه‌ای تیره یا حتی سیاه تغییر می‌کند. همچنین، اگر بوی سوختگی یا بوی ناخوشایندی از روغن به مشام برسد، نشانه‌ای از دمای بالا و کاهش خاصیت روغن است که نیاز به تعویض فوری دارد.

۲. عملکرد نامناسب دنده‌ها

یکی از واضح‌ترین نشانه‌های کهنه شدن روغن گیربکس، اختلال در تعویض دنده است. اگر هنگام رانندگی متوجه شدید که دنده‌ها به سختی تغییر می‌کنند، یا هنگام تعویض دنده احساس ضربه یا لرزش غیرعادی دارید، احتمالاً روغن گیربکس کیفیت خود را از دست داده است.

۳. صدای غیرعادی از گیربکس

در حالت عادی، گیربکس اتوماتیک باید به‌صورت نرم و بی‌صدا کار کند. اما اگر صدای سایش، تق‌تق یا زوزه از گیربکس شنیدید، ممکن است دلیل آن کاهش خاصیت روانکاری روغن باشد. این مشکل در صورت بی‌توجهی می‌تواند به قطعات داخلی گیربکس آسیب جدی وارد کند.برای آشنایی بیشتر با علل تقه زدن گیربکس اتوماتیک، می‌توانید مقاله علت تقه زدن گیربکس اتوماتیک را مطالعه کنید.

۴. تأخیر در تعویض دنده

اگر هنگام فشردن پدال گاز یا کاهش سرعت، تعویض دنده با تأخیر انجام می‌شود، می‌تواند نشانه‌ای از کاهش کیفیت روغن گیربکس باشد. این مشکل معمولاً با افزایش مصرف سوخت و کاهش شتاب خودرو همراه است.

۵. افزایش دمای گیربکس

روغن گیربکس نقش مهمی در کنترل دمای گیربکس دارد. اگر حس کردید که گیربکس داغ‌تر از حد معمول شده و عملکرد آن تحت تأثیر قرار گرفته است، احتمال دارد که روغن آن دیگر توانایی خنک‌کنندگی کافی نداشته باشد.

۶. نشت روغن گیربکس

اگر زیر خودرو لکه‌های روغن قرمز یا قهوه‌ای مشاهده کردید، ممکن است نشتی در سیستم گیربکس وجود داشته باشد. کاهش سطح روغن گیربکس می‌تواند باعث کاهش فشار در سیستم و عملکرد نامناسب آن شود. در چنین شرایطی، علاوه بر تعویض روغن، باید نشتی نیز بررسی و رفع شود.

۷. افزایش مصرف سوخت

روغن گیربکس کهنه و بی‌کیفیت می‌تواند باعث افزایش اصطکاک بین قطعات گیربکس شده و در نتیجه موتور را تحت فشار بیشتری قرار دهد. این وضعیت موجب افزایش مصرف سوخت می‌شود، زیرا موتور برای جبران عملکرد نامناسب گیربکس نیاز به کار بیشتری دارد.

با مشاهده هر یک از این علائم، بهتر است روغن گیربکس را بررسی کرده و در صورت لزوم تعویض کنید. در بخش بعدی، بررسی می‌کنیم که چه زمانی باید روغن گیربکس را تعویض کرد و چه عواملی بر زمان‌بندی تعویض آن تأثیر دارند.

چطور بفهمیم روغن گیربکس اتوماتیک نیاز به تعویض دارد؟

فواصل زمانی مناسب برای تعویض روغن گیربکس

زمان تعویض روغن گیربکس اتوماتیک به عوامل مختلفی از جمله نوع خودرو، مدل گیربکس، شرایط رانندگی و توصیه‌های شرکت سازنده بستگی دارد. در ادامه، نکاتی را بررسی می‌کنیم که به شما کمک می‌کنند زمان مناسب برای تعویض روغن گیربکس را تشخیص دهید.

۱. توصیه‌های شرکت سازنده خودرو

اولین و مطمئن‌ترین مرجع برای تعیین زمان تعویض روغن گیربکس، دفترچه راهنمای خودرو است. اکثر خودروسازان فواصل مشخصی برای تعویض روغن گیربکس پیشنهاد می‌کنند که معمولاً بین ۴۰,۰۰۰ تا ۱۰۰,۰۰۰ کیلومتر متغیر است. برخی از خودروهای جدیدتر دارای گیربکس‌های بدون نیاز به تعویض روغن (Lifetime) هستند، اما در شرایط سخت رانندگی، همچنان توصیه می‌شود که روغن آن‌ها را بررسی و در صورت لزوم تعویض کنید.

۲. نوع روغن گیربکس و کیفیت آن

روغن‌های گیربکس مختلفی در بازار وجود دارند که هرکدام دارای ترکیبات و افزودنی‌های مخصوصی هستند. برخی روغن‌ها عمر مفید طولانی‌تری دارند و برخی دیگر نیاز به تعویض زودهنگام دارند. استفاده از روغن بی‌کیفیت یا ناسازگار با گیربکس می‌تواند باعث کاهش عملکرد و افزایش استهلاک آن شود.

۳. شرایط رانندگی و محیطی

اگر خودرو را در شرایط سخت رانندگی استفاده می‌کنید، ممکن است نیاز باشد روغن گیربکس را زودتر از زمان توصیه‌شده تعویض کنید. شرایطی که باعث تسریع در کاهش کیفیت روغن می‌شوند عبارتند از:

  • رانندگی در ترافیک سنگین شهری

  • استفاده مداوم از خودرو در هوای بسیار گرم یا سرد

  • رانندگی در مسیرهای کوهستانی یا سربالایی‌های طولانی

  • حمل بار سنگین یا یدک‌کشی

  • رانندگی در مسیرهای گل‌آلود، شنی یا خاکی

۴. بررسی منظم سطح و کیفیت روغن گیربکس

بسیاری از خودروها دارای گیج (میله اندازه‌گیری) روغن گیربکس هستند که می‌توان با استفاده از آن سطح و کیفیت روغن را بررسی کرد. اگر روغن تغییر رنگ داده، بوی سوختگی می‌دهد یا میزان آن کم شده است، بهتر است آن را تعویض کنید. برخی از خودروهای جدیدتر بدون گیج هستند و بررسی روغن آن‌ها باید توسط مکانیک متخصص انجام شود.

۵. هشدارهای سیستم کامپیوتری خودرو

برخی خودروهای مدرن دارای سیستم‌های نظارت بر سلامت روغن گیربکس هستند. این سیستم‌ها ممکن است در صورت کاهش کیفیت روغن، هشدارهایی روی صفحه نمایش داشبورد نمایش دهند. در چنین شرایطی، باید هرچه سریع‌تر روغن را بررسی و در صورت نیاز تعویض کنید.

چطور بفهمیم روغن گیربکس اتوماتیک نیاز به تعویض دارد؟

روش‌های بررسی وضعیت روغن گیربکس

بررسی وضعیت روغن گیربکس به شما کمک می‌کند تا از سلامت آن مطمئن شوید و در صورت نیاز، به‌موقع اقدام به تعویض آن کنید. در این بخش، روش‌های ساده و کاربردی برای بررسی سطح و کیفیت روغن گیربکس را معرفی می‌کنیم.

۱. بررسی سطح روغن گیربکس با استفاده از گیج (میله اندازه‌گیری)

بسیاری از خودروهای اتوماتیک دارای گیج مخصوص روغن گیربکس هستند که به شما امکان می‌دهد میزان روغن را بررسی کنید. برای انجام این کار، مراحل زیر را دنبال کنید:

  • خودرو را روشن کنید: خودرو باید در حالت روشن و در دمای کاری مناسب باشد. گیربکس را در حالت پارک (P) قرار دهید.

  • گیج روغن را پیدا کنید: معمولاً دسته گیج روغن گیربکس دارای رنگ قرمز یا زرد است و روی آن علامت ATF (Automatic Transmission Fluid) دیده می‌شود.

  • گیج را بیرون بکشید و تمیز کنید: ابتدا گیج را خارج کنید، سپس با یک دستمال تمیز، روغن روی آن را پاک کنید.

  • گیج را دوباره داخل لوله قرار دهید و بیرون بکشید: این بار سطح روغن روی گیج را بررسی کنید. اگر سطح روغن پایین‌تر از حد استاندارد باشد، ممکن است نشتی وجود داشته باشد یا روغن نیاز به تعویض داشته باشد.

  • رنگ و بوی روغن را بررسی کنید: روغن گیربکس سالم، رنگی شفاف و قرمز دارد. اگر رنگ آن تیره یا قهوه‌ای شده باشد یا بوی سوختگی بدهد، زمان تعویض آن فرا رسیده است.

۲. بررسی روغن گیربکس در خودروهای بدون گیج

برخی خودروهای جدید فاقد گیج روغن گیربکس هستند. در این خودروها، بررسی روغن باید توسط مکانیک و با استفاده از دریچه مخصوص یا سیستم کامپیوتری انجام شود. معمولاً برای این کار:

  • خودرو باید روی سطح صاف قرار بگیرد.

  • از یک پیچ بازدید در کنار گیربکس برای بررسی سطح روغن استفاده می‌شود.

  • در برخی مدل‌ها، سنسورهایی برای نشان دادن وضعیت روغن روی صفحه‌نمایش خودرو وجود دارند.

۳. بررسی رنگ و شفافیت روغن

یکی از مهم‌ترین روش‌های ارزیابی کیفیت روغن گیربکس، بررسی رنگ آن است:

  • روغن قرمز و شفاف: روغن سالم و بدون مشکل

  • روغن قهوه‌ای روشن: شروع به کهنه شدن، نیاز به بررسی بیشتر

  • روغن قهوه‌ای تیره یا سیاه: روغن آلوده و نیازمند تعویض

  • روغن شیری یا کدر: ممکن است آب وارد گیربکس شده باشد که می‌تواند نشانه‌ای از نشتی و خرابی باشد.

۴. آزمایش روی دستمال کاغذی

چند قطره از روغن گیربکس را روی یک دستمال سفید بریزید و بعد از چند دقیقه بررسی کنید:

  • اگر روغن به‌راحتی پخش شد و اثری از ذرات فلزی یا آلودگی در آن نبود، وضعیت روغن خوب است.

  • اگر روغن غلیظ، تیره و همراه با ذرات فلزی بود، نشان‌دهنده استهلاک بالا و نیاز به تعویض است.

۵. بررسی صدا و عملکرد گیربکس

علاوه بر بررسی ظاهری روغن، باید به عملکرد گیربکس نیز توجه کنید. اگر دنده‌ها به‌درستی تعویض نمی‌شوند، گیربکس صداهای غیرعادی دارد، یا در هنگام تغییر دنده احساس لرزش و تأخیر می‌کنید، ممکن است روغن گیربکس کیفیت خود را از دست داده باشد.

چطور بفهمیم روغن گیربکس اتوماتیک نیاز به تعویض دارد؟

تأثیر عدم تعویض به‌موقع روغن گیربکس بر عملکرد خودرو

تعویض به‌موقع روغن گیربکس اتوماتیک نقش مهمی در حفظ عملکرد بهینه گیربکس و جلوگیری از خرابی‌های پرهزینه دارد. اگر روغن گیربکس در زمان مناسب تعویض نشود، می‌تواند اثرات منفی زیادی بر عملکرد خودرو داشته باشد. در ادامه، مهم‌ترین تأثیرات عدم تعویض به‌موقع روغن گیربکس را بررسی می‌کنیم.

۱. کاهش روانکاری و افزایش اصطکاک

روغن گیربکس وظیفه‌ی روانکاری قطعات داخلی گیربکس را بر عهده دارد. با گذشت زمان، این روغن کیفیت خود را از دست داده و خاصیت روانکاری آن کاهش می‌یابد. این مسئله باعث افزایش اصطکاک میان قطعات متحرک، افزایش دما و در نهایت سایش و استهلاک شدید قطعات داخلی گیربکس می‌شود.

۲. افزایش دمای گیربکس و آسیب به قطعات داخلی

روغن گیربکس علاوه بر روانکاری، وظیفه‌ی خنک‌کنندگی را نیز بر عهده دارد. اگر روغن قدیمی و آلوده باشد، نمی‌تواند گرمای اضافی را از گیربکس دفع کند و این امر باعث افزایش بیش از حد دمای گیربکس می‌شود. دمای بالا می‌تواند به قطعات داخلی مانند کلاچ‌ها، چرخ‌دنده‌ها و شیرهای برقی آسیب برساند و منجر به خرابی کامل گیربکس شود.

۳. تأخیر و مشکل در تعویض دنده‌ها

یکی از اولین نشانه‌های کاهش کیفیت روغن گیربکس، ایجاد تأخیر در تعویض دنده‌ها یا تعویض دنده‌های نامنظم است. روغن کهنه و آلوده نمی‌تواند به‌درستی در سیستم هیدرولیکی گیربکس جریان یابد، در نتیجه، دنده‌ها به‌سختی تعویض شده و راننده متوجه تأخیر در عملکرد گیربکس می‌شود. این مشکل در طولانی‌مدت می‌تواند به از کار افتادن کامل گیربکس منجر شود.

۴. ایجاد لرزش و ضربه در هنگام تغییر دنده

در حالت عادی، تعویض دنده در گیربکس اتوماتیک باید به‌صورت نرم و بدون ضربه انجام شود. اما اگر روغن گیربکس آلوده باشد، باعث کاهش فشار مناسب در سیستم هیدرولیک شده و هنگام تعویض دنده، خودرو دچار ضربه یا لرزش می‌شود. این حالت نه‌تنها رانندگی را ناخوشایند می‌کند، بلکه فشار زیادی به قطعات گیربکس وارد کرده و عمر آن را کاهش می‌دهد.

۵. افزایش مصرف سوخت

روغن گیربکس کهنه باعث افزایش اصطکاک درون گیربکس شده و عملکرد آن را سخت‌تر می‌کند. این مسئله باعث می‌شود که موتور برای جبران کاهش کارایی گیربکس، نیروی بیشتری تولید کند و در نتیجه مصرف سوخت خودرو افزایش پیدا کند.

۶. آسیب دیدن قطعات و هزینه‌های سنگین تعمیر

یکی از مهم‌ترین خطرات عدم تعویض به‌موقع روغن گیربکس، خرابی کامل گیربکس است. عدم روانکاری مناسب، افزایش دما، اصطکاک بالا و عملکرد نامنظم باعث سایش شدید قطعات داخلی گیربکس مانند چرخ‌دنده‌ها، باندهای ترمزی و شیرهای برقی می‌شود. این خرابی‌ها ممکن است باعث قفل شدن گیربکس، نیاز به تعمیرات اساسی یا حتی تعویض کامل گیربکس شود که هزینه‌ی بسیار بالایی دارد.

چطور بفهمیم روغن گیربکس اتوماتیک نیاز به تعویض دارد؟

راهنمای انتخاب روغن گیربکس مناسب

انتخاب روغن گیربکس مناسب برای خودروهای اتوماتیک اهمیت زیادی در حفظ عملکرد صحیح و افزایش عمر مفید گیربکس دارد. استفاده از روغن نامناسب می‌تواند باعث کاهش راندمان، افزایش استهلاک و حتی خرابی کامل گیربکس شود. در ادامه، مهم‌ترین نکات در انتخاب روغن گیربکس مناسب را بررسی می‌کنیم.

۱. بررسی نوع گیربکس خودرو

هر خودرو دارای یک نوع خاص از گیربکس اتوماتیک است که نیاز به روغن مخصوصی دارد. انواع رایج گیربکس‌های اتوماتیک شامل موارد زیر هستند:

  • گیربکس‌های اتوماتیک سنتی (AT): نیاز به روغن‌هایی با استاندارد ATF (Automatic Transmission Fluid) دارند.

  • گیربکس‌های دوکلاچه (DCT یا DSG): برخی از این گیربکس‌ها به روغن‌های مخصوص گیربکس‌های دوکلاچه نیاز دارند که با استانداردهای خاصی مشخص شده‌اند.

  • گیربکس‌های متغیر پیوسته (CVT): برای این نوع گیربکس‌ها، باید از روغن مخصوص CVT استفاده کرد که با استانداردهای مخصوص مشخص می‌شود.

۲. مطالعه دفترچه راهنمای خودرو

مهم‌ترین منبع برای انتخاب روغن گیربکس مناسب، دفترچه راهنمای خودرو است. در این دفترچه، مشخصات دقیق روغن توصیه‌شده توسط سازنده خودرو از جمله نوع، گرانروی (ویسکوزیته) و استانداردهای لازم ذکر شده است. استفاده از روغن‌هایی که مطابق با این مشخصات نباشند، می‌تواند باعث کاهش عملکرد و حتی آسیب به گیربکس شود.

۳. توجه به استانداردهای روغن گیربکس

روغن‌های گیربکس اتوماتیک باید دارای استانداردهای مشخصی باشند که توسط سازمان‌های معتبری مانند DEXRON، MERCON، API و JASO تعیین شده‌اند. برخی از استانداردهای مهم شامل:

  • DEXRON: استانداردی که توسط شرکت جنرال موتورز (GM) برای روغن‌های گیربکس تدوین شده است. نسخه‌های جدیدتر مانند DEXRON VI دارای عملکرد بهتری نسبت به نسخه‌های قدیمی‌تر هستند.

  • MERCON: استاندارد روغن گیربکس که توسط شرکت فورد توسعه داده شده است.

  • JASO: استاندارد ژاپنی برای روغن‌های گیربکس، که بیشتر در خودروهای تولید شده توسط خودروسازان ژاپنی کاربرد دارد.

۴. توجه به شاخص ویسکوزیته و افزودنی‌های روغن

ویسکوزیته (گرانروی) روغن نقش مهمی در عملکرد آن دارد. روغن‌های گیربکس اتوماتیک باید در دماهای مختلف، خواص روانکاری خود را حفظ کنند. برخی از روغن‌ها دارای افزودنی‌هایی برای بهبود عملکرد و افزایش طول عمر گیربکس هستند. این افزودنی‌ها می‌توانند شامل:

  • ضد کف: جلوگیری از ایجاد حباب در روغن که می‌تواند روی عملکرد گیربکس تأثیر بگذارد.

  • افزودنی‌های ضد سایش: کمک به کاهش اصطکاک و استهلاک قطعات داخلی گیربکس.

  • بهبود‌دهنده‌های ویسکوزیته: کمک به حفظ خاصیت روانکاری در دماهای بالا و پایین.

۵. استفاده از برندهای معتبر روغن گیربکس

انتخاب برندهای شناخته‌شده و معتبر باعث می‌شود که از کیفیت و عملکرد مناسب روغن اطمینان داشته باشید. برخی از برندهای معتبر روغن گیربکس شامل Mobil 1، Castrol، Valvoline، Shell، Total، ELF و Liqui Moly هستند.

۶. تطابق با شرایط آب‌وهوایی و نوع رانندگی

  • در مناطق با دمای بالا، استفاده از روغن‌هایی با پایداری حرارتی بالا توصیه می‌شود.

  • در مناطق سردسیر، روغنی انتخاب کنید که در دمای پایین همچنان سیالیت مناسبی داشته باشد.

  • اگر رانندگی شما شامل ترافیک سنگین یا مسیرهای کوهستانی است، از روغن‌هایی با مقاومت بالا در برابر فشار و حرارت استفاده کنید.

 

چطور بفهمیم روغن گیربکس اتوماتیک نیاز به تعویض دارد؟

 

نحوه تعویض روغن گیربکس اتوماتیک و نکات مهم

تعویض روغن گیربکس اتوماتیک یکی از مهم‌ترین اقدامات نگهداری خودرو است که در صورت انجام صحیح، باعث افزایش عمر گیربکس و بهبود عملکرد آن می‌شود. در ادامه، مراحل تعویض روغن گیربکس به همراه نکات مهمی که باید رعایت کنید، توضیح داده شده است.

۱. آماده‌سازی برای تعویض روغن گیربکس

قبل از شروع کار، باید تجهیزات و ابزارهای لازم را آماده کنید:

  • روغن گیربکس مناسب (مطابق با استاندارد توصیه‌شده در دفترچه راهنما)
  • واشر و فیلتر گیربکس (در صورت نیاز به تعویض)
  • ظرف مناسب برای جمع‌آوری روغن کهنه
  • جک و پایه‌های ایمنی برای بالا بردن خودرو
  • آچار مخصوص باز کردن پیچ تخلیه و کارتل

نکته: بهتر است قبل از تعویض روغن، خودرو را برای چند دقیقه روشن کنید تا روغن گرم شود. این کار باعث می‌شود که روغن کهنه راحت‌تر تخلیه شود.

۲. تخلیه روغن گیربکس کهنه

۱. بالا بردن خودرو: با استفاده از جک، خودرو را در محلی صاف و ایمن بالا ببرید و آن را روی پایه‌های ایمنی قرار دهید.
2. پیدا کردن پیچ تخلیه: برخی از گیربکس‌ها دارای پیچ تخلیه هستند که به راحتی باز شده و روغن را تخلیه می‌کنند، اما در برخی مدل‌ها نیاز به باز کردن کارتل گیربکس دارید.
3. باز کردن پیچ تخلیه: با استفاده از آچار مناسب، پیچ تخلیه را باز کرده و اجازه دهید روغن کهنه کاملاً خارج شود.
4. باز کردن کارتل گیربکس (در صورت نیاز): اگر گیربکس پیچ تخلیه ندارد، باید پیچ‌های کارتل را باز کرده و کارتل را به آرامی جدا کنید.

نکته: روغن کهنه را بررسی کنید. اگر روغن دارای بوی سوختگی یا ذرات فلزی بود، ممکن است گیربکس دچار مشکل شده باشد.

۳. تعویض فیلتر و واشر گیربکس (در صورت نیاز)

۱. فیلتر روغن گیربکس: برخی خودروها دارای فیلتر روغن داخلی هستند که باید هنگام تعویض روغن، بررسی و در صورت نیاز تعویض شود.
۲. واشر پیچ تخلیه و واشر کارتل: اگر واشرهای کهنه خراب شده‌اند، حتماً آنها را با واشرهای جدید جایگزین کنید تا از نشت روغن جلوگیری شود.

۴. افزودن روغن گیربکس جدید

۱. بستن پیچ تخلیه و کارتل: پس از تخلیه کامل روغن کهنه و نصب فیلتر جدید، پیچ تخلیه و کارتل را به دقت ببندید.
۲. اضافه کردن روغن جدید: با استفاده از قیف، مقدار مناسبی از روغن جدید را از طریق محل مخصوص (dipstick یا ورودی روغن گیربکس) به گیربکس اضافه کنید.
3. بررسی سطح روغن: برای اطمینان از مقدار مناسب روغن، گیج (dipstick) را بررسی کنید. سطح روغن باید بین دو نشانگر MIN و MAX باشد.

نکته: برخی خودروها نیاز به فرآیند مخصوصی برای پر کردن و هواگیری روغن گیربکس دارند. بنابراین، همیشه دستورالعمل سازنده را بررسی کنید.

۵. تست عملکرد گیربکس پس از تعویض روغن

۱. استارت زدن خودرو: پس از تعویض روغن، خودرو را روشن کرده و اجازه دهید چند دقیقه در حالت خلاص (N) کار کند.
2. تعویض دنده‌ها: دنده را به آرامی از P به D و سپس به R تغییر دهید تا روغن جدید در سراسر گیربکس پخش شود.
3. بررسی نشتی روغن: اطراف کارتل و پیچ تخلیه را بررسی کنید تا مطمئن شوید که هیچ نشتی روغنی وجود ندارد.

نکته: بعد از چند روز رانندگی، دوباره سطح روغن را بررسی کنید تا از تنظیم بودن آن مطمئن شوید.

نکات مهم در تعویض روغن گیربکس

  • عدم استفاده از روغن نامناسب: همیشه از روغنی که مطابق با استانداردهای خودروی شماست استفاده کنید.
  • عدم پر کردن بیش از حد روغن: اضافه کردن بیش از حد روغن می‌تواند باعث ایجاد کف و اختلال در عملکرد گیربکس شود.
  • تعویض در فواصل زمانی توصیه‌شده: تاخیر در تعویض روغن باعث افزایش استهلاک و هزینه‌های تعمیرات می‌شود.
  • توجه به علائم هشدار: اگر بعد از تعویض روغن، مشکلاتی مانند لرزش یا تعویض نامنظم دنده را مشاهده کردید، گیربکس را بررسی کنید.

چطور بفهمیم روغن گیربکس اتوماتیک نیاز به تعویض دارد؟

 

چرا نباید تعویض روغن گیربکس را نادیده بگیریم؟

روغن گیربکس اتوماتیک یکی از مهم‌ترین عوامل در عملکرد صحیح و طول عمر گیربکس خودرو است. این روغن نقش حیاتی در روانکاری قطعات، کاهش اصطکاک، جلوگیری از گرمای بیش از حد، و انتقال قدرت دارد. با این حال، به مرور زمان خواص خود را از دست داده و آلوده می‌شود، که در صورت عدم تعویض به‌موقع، می‌تواند مشکلات جدی و هزینه‌بر ایجاد کند.

عدم تعویض به‌موقع روغن گیربکس می‌تواند منجر به:

  • کاهش عملکرد گیربکس و تعویض سخت دنده‌ها

  • افزایش دمای گیربکس و استهلاک سریع قطعات داخلی

  • افزایش احتمال خرابی کامل گیربکس و هزینه‌های سنگین تعمیرات

  • کاهش بهره‌وری سوخت و افزایش مصرف بنزین

پس چه باید کرد؟

همیشه روغن گیربکس را طبق توصیه سازنده بررسی و در فواصل زمانی مناسب تعویض کنید.
علائم هشداردهنده مانند لرزش دنده، تأخیر در تعویض دنده، صدای غیرعادی و تغییر رنگ یا بوی روغن را جدی بگیرید.
از روغن باکیفیت و مطابق با استاندارد خودروی خود استفاده کنید.

در نهایت، تعویض به‌موقع روغن گیربکس یک سرمایه‌گذاری کوچک برای جلوگیری از هزینه‌های بزرگ در آینده است. با مراقبت صحیح، می‌توانید از رانندگی نرم و بدون دردسر لذت ببرید و عمر مفید گیربکس خودرو را به حداکثر برسانید.

برای اطلاعات بیشتر در مورد خدمات تعمیر و فروش گیربکس اتوماتیک و مشاوره تخصصی، به صفحه اصلی سایت ما مراجعه کنید.